Handleiding voor het leggen en onderhoud
Installation and Maintenance
366/367
Bij bijzondere of agressieve vlekken adviseren we het
gebruik van specifieke reinigingsmiddelen aan. Het is
in ieder geval raadzaam om de eventuele vlek binnen
korte tijd te verwijderen, omdat, ook al neemt het
oppervlak van gres porcellanato vrijwel niets op, de
micro ruwheid die hoe dan ook bij elk materiaal
aanwezig is, de reiniging kan bemoeilijken, terwijl een
snelle handeling over het algemeen een onmiddellijk
resultaat mogelijk maakt.
In ieder geval kunnen de op pagina 338-339 vermelde
reinigingsmiddelen worden gebruikt voor geschuurde
producten, waarbij ervoor moet worden gezorgd de
contacttijd niet te lang te houden en dat zich aan de
verdunningen en het naspoelen wordt gehouden. Het
advies om het product vooraf op een niet gelegde
tegel of op een klein gedeelte van de vloer te testen
blijft in ieder geval.
BUITENGEWOON ONDERHOUD EN ONTVLEKKEN
Buitengewoon onderhoud moet alleen worden
verricht wanneer er vlekken of kringen van
verschillende aard zijn ontstaan, die met gewoon
onderhoud niet kunnen worden verwijderd.
Ze kunnen worden verwijderd door het gebruik van
een specifiek reinigingsmiddel bij over het hele
oppervlak verspreid vuil. Bij gelokaliseerde vlekken of
beperkte resten kan een ontvlekker worden gebruikt.
De verwijdering vindt plaats door middel van een
chemische reactie tussen de vlek en het
reinigingsmiddel, en dus moeten afhankelijk van de
aard van het vuil verschillende producten worden
gebruikt, zoals wordt toegelicht in tabel op pagina
338-339.
DAGELIJKSE REINIGING EN PERIODIEK
ONDERHOUD
Het gebruik van specifieke producten voor de
dagelijkse reiniging van gres porcellanato draagt in
belangrijke mate bij tot het behoud over lange tijd van
de schoonheid en functionaliteit ervan. Deze
oplossingen worden gebruikt met traditionele
reinigingssystemen (schrobber en dweil of mop) en
hoeven niet te worden nagespoeld.
De producten die worden aangeraden nadat de tegels
zijn gelegd en de gewone of buitengewone reiniging
zijn samengevat in tabel op pagina
338-339.
Inleiding
Het steeds wijder verbreid gebruik van porseleingres,
dai wordt gekenmerkt door uitstekende technische en
esthetische eigenschappen en dat is bedoeld voor
commerciële omgevingen en woningen, vereist
steeds meer aandacht voor de manier van leggen en
reinigen om de beste resultaten te verkrijgen.
De moderne gres procellanato tegels hebben nu de
kenmerkende bewerkingen van steenproducten
(slijpen, schuren, polijsten) overgenomen, waardoor ze
worden gelegd met een "minimale voeg".
Het gebruik van speciale stukken (lijsten, langwerpige
tegels, watersnijders) of het gebruik van het ”multi-
formaat” maakt het leggen van de vloeren moeilijker.
REFIN acht het derhalve nuttig een aantal
fundamentele regels te geven die moeten worden
toegepast bij gres procellanato tegels.
Het leggen
Allereerst moet tijdens de ontvangst van de tegels
worden gecontroleerd:
- of de ontvangen tegels overeenstemmen met de
verzenddocumenten
- de kleur, de afmeting en de materiaalkeuze
- de aanwezigheid van eventuele gebreken
Denk er hierbij dat geen reclamaties zullen worden
geaccepteerd voor duidelijke gebreken van
gelegde tegels (zie Algemene Verkoopvoorwaarden
op pagina 348)
De gres procellanato tegels van REFIN worden
gekenmerkt door een zeer lage wateropname (minder
dan 0,2%). Daarom moeten speciale lijmen van hoge
kwaliteit worden gebruikt en wordt het in ieder geval
ten zeerste afgeraden ze volgens de traditie op een
betonnen ondervloer te leggen.
Gebruik daarom uitsluitend verbeterde lijm van ten
minste klasse C2 voor vloeren, C2 T voor bekledingen
en C2 S1-S2 voor vloeren met vloerverwarming,
volgens EN 12004 die de lijmklassen als volgt
onderscheidt:
CHEMISCHE AARD:
- C = Cementlijmen
- D = Dispersielijmen
- R = Reactieve lijmen
HECHTINGKLASSEN:
- 1 = Normale hechting
- 2 = Verbeterde hechting
OPTIONELE KENMERKEN:
- E = Verlengde open tijd
- F = Legsnelheid
- T = Weerstand tegen verticale slip
- S1 = Vervormbare cementlijm
- S2 = Sterk vervormbare cementlijm
Wanneer gres procellanato tegels traditioneel met
cementmortel worden gelegd garandeert dat geen
voldoende hechting van de tegels. Refin accepteert
geen reclamaties voor materiaal dat is gelegd
zonder het gebruik van een ondervloer en
geschikte lijmen.
De ondervloer moet perfect waterpas zijn. De normen
UNI 11493 en ISO 8976-1:1989 voorzien een
tolerantie van +/- 3 mm onder een rei van 2 m. Bij een
ondervloer die de opgegeven toleranties overschrijdt
is het raadzaam om zelfnivellerende mortels te
gebruiken. Het is in strijd met de algemene regels om
de onvolkomenheden van het legvlak te compenseren
met de dikte van de lijm.
Het legvlak (ondervloer) moet intact zijn, zonder
scheuren, van goede kwaliteit (geen stof) en uitgehard
zijn (niet meer kunnen krimpen) met een mechanische
buigweerstand, die geschikt is voor het gebruik van de
vloer.
De weerstandsparameters zijn ongeveer als volgt:
- 10-15 N/mm
2
voor woningen
- 30 N/mm
2
voor winkels
Voor de weerstand tegen belasting parallel aan het
legvlak van de tegels moet een R-waarde worden
aangehouden van 0,8 – 1,2 N/mm
2
.
Het is afhankelijk van de gebruiksomstandigheden
belangrijk om rekening te houden met de buigsterkte
van de tegels.
Voor tegels met grote afmetingen of bij bijzonder
zware gebruiksomstandigheden (commercieel,
industrieel) is het raadzaam om de techniek van de
dubbele lijmlaag toe te passen om een volle lijmlaag te
garanderen zonder “lege plekken”, die er de oorzaak
van kunnen zijn dat tegels door doorbuigen of stoten
gelokaliseerd breken.
Het is een goede gewoonte zich altijd aan de
aanwijzingen van de fabrikanten van materialen voor
ondervloeren en lijm te houden en er altijd aan te
denken dat wanneer de tegels met cementlijmen
worden gelegd dit altijd moet gebeuren bij
omgevingstemperaturen tussen de +5°C en 35°C.
Het is vooral bij materialen met een kleurindex van V2
en hoger een goede gewoonte om de tegels uit
meerdere dozen tegelijk te nemen.
Vooral bij de geschuurde materialen is het raadzaam
de snijlijn niet met onuitwisbare stiften of
grafietpotloden aan te geven.
GROTE TEGELS LEGGEN
Naast de hierboven gegeven aanbevelingen voor het
leggen van gres procellanato tegels zijn er ook enkele
aanwijzingen waaraan men zich moet houden bij het
leggen van grote tegels (120×278, 120×120, 75×150,
25×150, 60×120 cm), aangezien de voorschriften
voor de materialen met een “normaal” formaat
strenger zijn bij grote tegels.
- Het is van fundamenteel belang om te controleren of
de bodem perfect waterpas is. Indien de bodem niet
perfect waterpas is, moet een zelfnivellerende mortel
worden gebruikt.
- De tegels moeten worden gelegd met een dubbele
lijmlaag, op de tegels en op de ondervloer. In bepaalde
situaties kan het nodig zijn om lijm te gebruiken met
een lange open tijd (E) en voor de bekleding lijm met
een hoge weerstand tegen verticale slip (T).
- Tegels kunnen ook met een enkele lijmlaag worden
gelegd wanneer lijm met hoge bevochtigbaarheid
wordt gebruikt.
- Het wordt bij rechthoekige formaten sterk afgeraden
voor een rechte legging te kiezen waarbij de tegels
meer dan 25-30% verspringen
- Het wordt aanbevolen zelfnivellerende systemen
voor tegels te gebruiken
- Het wordt aangeraden de tegels met een formaat
van 120×278, 120×120, 75×150 en groter met zijn
tweeën te verplaatsen en te leggen en geschikte
middelen te gebruiken om ze op de bouwplaats te
verplaatsen
- Zorg voor uitzetvoegen (rondom en
fractioneringsvoegen)
- Leg de tegels met een voeg van minstens 2 mm om
eventuele maatafwijkingen in de vlakheid te
compenseren en verlaag de elasticiteitsmodulus van
het vloer/ tegelsysteem
BELANGRIJK: op de dozen staat informatie over de
tegels en voorschriften voor het leggen. Het is dus
een goede gewoonte deze te lezen voordat de
tegels worden gelegd.
Om tegels op gevels te zetten en dan vooral
buitengevels is het raadzaam om in samenwerking
met gespecialiseerde bedrijven uit die sector
voorschriften op te stellen (zie voorbeeld:
KERAKOLL, MAPEI)
VOEGEN EN STUKEN
De zogenaamde “slijpafwerking” heeft geleid tot de
productie van tegels met een uiterst nauwkeurige
afmeting, die vergelijkbaar is met “gerectificeerde
tegels”, waardoor de eindverbruiker vaak geneigd is
om te vragen om een "minimale voeg” of de tegels
zelfs zonder voeg te leggen.
Refin schrijft bij het leggen van geslepen gres
porcellanato tegels een minimumvoeg van 2 mm
voor om de bewerkingstoleranties te compenseren,
die voortkomen uit de tegel, de ondervloer en het
leggen.
De natuurlijke (ongeslepen) materialen zijn
onderhevig aan grotere maattoleranties en de
bijbehorende maten staan in de afmetingentabel in de
dozen. De voegen moeten dus minstens 5 mm
bedragen.
Refin accepteert geen reclamaties wanneer
geslepen materiaal is gelegd met een voeg die
kleiner is dan 2 mm.
Er kunnen gekleurde voegmiddelen worden gebruikt,
maar het verdient de voorkeur om bij rustieke
producten met ruwe en geschuurde oppervlakken een
voorafgaande reinigingstest te verrichten. De vloer
moet hoe dan ook onmiddellijk na het voegen schoon
worden gemaakt.
Het wordt bij natuurlijke vloeren afgeraden gekleurde
voegmiddelen te gebruiken die contrasteren met de
kleur van de tegels (bijvoorbeeld: een witte vloer met
een bruine of antracietkleurige voeg), terwijl dit bij
geschuurde vloeren absoluut moet worden vermeden.
Het is tijdens het voegen van de geschuurde tegels
raadzaam om tijdelijk waterafstotende producten te
gebruiken (type ISOL FUGA).
Bij grote oppervlakken zijn om de ongeveer 25 m
2
uitzetvoegen nodig wanneer de tegels binnenshuis
zijn gelegd en om de ongeveer 20 m
2
wanneer ze
buiten zijn gelegd. De fractioneringsvoegen van de
ondervloer moeten hierbij altijd in acht worden
genomen.
De voeg om de omtrek tussen wanden en vloeren is
noodzakelijk voor elke uitbreiding van het oppervlak.
Bij vloeren die onderhevig zijn aan zware belasting
(industriële vloeren) of waar veel over wordt gelopen
(commerciële vloeren) is het raadzaam versterkte
geprefabriceerde voegen te gebruiken.
OUT2.0:
Instructies voor
opdrachtgevers
en ontwerpers
Voor de details van het product met dikte 20
mm en de bijbehorende plaatsingsschema's,
en in het bijzonder voor de aanbevelingen, tips,
gebruiksbeperkingen en voorzorgsmaatregels
tijdens de plaatsingsfase wordt verwezen naar de
catalogus van de lijn OUT2.0 en de site
www.refin.com.
Gewoon en
buitengewoon
onderhoud
REINIGING NADAT DE BOUWPLAATS IS
OPGEHEVEN
Om de vloer te reiniging nadat de tegels zijn gelegd is
het absoluut niet voldoende om de vloer alleen met
water te reinigen en wordt beslist afgeraden
producten te gebruiken zoals dieselolie, azijn, enz...
In plaats daarvan moet worden gereinigd met
zuurhoudende reinigingsmiddelen die speciaal
bestemd zijn om resten voegmortel en voegmiddelen
te verwijderen, waarvan de resten het vuil katalyseren
en kunnen vasthouden door een "laagje" op het
oppervlak te vormen dat het aanzien van de tegels
verandert en waardoor bij contact met water kringen
ontstaan (druppeleffect) of effect van
voedingsmiddelen die ermee reageren.
De ideale situatie is om na een eerste grove reiniging
te wachten tot de voegmiddelen gehard zijn en
vervolgens volgens de instructies van de fabrikant
specifieke reinigingsmiddelen te gebruiken.
Na de reiniging met gebufferd zuur spoelt u het
oppervlak grondig af om alle resten zuur
reinigingsmiddel te verwijderen dat vet kan achterlaten
(gebruik indien nodig een ontvettingsmiddel) of het
oppervlak kan beschadigen.
Het is echter raadzaam om een test op een
oppervlaktemonster te verrichten en bij een positief
resultaat de hele vloer te behandelen.
Bovenbeschreven handelswijze is nodig bij glanzende
en geschuurde oppervlakken waarvoor niet
schurende doeken of hulpmiddelen moeten worden
gebruikt.
Voor de reiniging nadat de tegels pas zijn gelegd
wordt aangeraden specifieke reinigingsmiddelen te
gebruiken op grond van het soort voegmiddel dat is
gebruikt voor de voegen van de tegels, zoals wordt
toegelicht in tabel op pagina 338-339.
Gewoon en
buitengewoon
onderhoud
ALGEMEEN ADVIES
De tegels van Refin zijn geproduceerd volgens de
normen ISO 10545, EN14411, ISO13006, dus voor
wat betreft de vlekbestendigheid voldoen ze aan de
norm ISO 10545-14 (zie de technische kenmerken)
die de weerstand voorschrijft tegen enkele
representatieve soorten stoffen en gedurende een
bepaalde periode waarin de vlek aanwezig is. Het is
daarom raadzaam de tegels zo snel mogelijk te
reinigen en met name ze te ontdoen van bepaalde
vlekken (inkt, braaksel, urine, verf, enz.) en van vlekken
die niet zijn opgenomen in de ISO-teststoffen, zoals
rubbervlekken (schoenhakken), metalen, bloed, enz
424-425.
REFIN wijst in ieder geval elke verantwoordelijkheid af
voor vuilvlekken en garandeert alleen de naleving van
de normen ISO 10545-14 (VLEKBESTENDIGHEID) en
ISO 10545-13 (WEERSTAND TEGEN ZUREN EN
BASEN).
Het oppervlak van de gres porcellanato tegels van
REFIN is volledig gesinterd en compact. De
oppervlakteabsorptie is minimaal (minder dan 0,2%),
waardoor in overeenstemming met de instructies van
de leverancier van het product zonder bijzondere
problemen agressieve reinigingsmiddelen kunnen
worden gebruikt.
Eventuele behandelingen die u na het leggen wilt
verrichten moeten worden voorafgegaan door een
test, aangezien er bij gres procellanato geen
bewerkingen na het leggen nodig zijn.
Refin neemt geen verantwoordelijkheid voor
behandelingen die na het leggen worden verricht.
In omgevingen met veel verkeer moeten meer
voorzorgsmaatregelen worden getroffen en de
reiniging zorgvuldiger zijn.
GEWOON ONDERHOUD
Het is van fundamenteel belang dat de tegellegger de
tegels heeft gereinigd met producten die speciaal
bedoeld zijn voor het verwijderen van de resten die bij
het leggen zijn ontstaan.
Bij het gewone onderhoud zijn geen speciale
handelingen nodig, maar alleen het gebruik van water
en neutrale reinigingsmiddelen. Gebruik geen
additieven (parfums, was, oppervlakte-actieve stoffen,
chemische behandelingen, enz.) die op het oppervlak
kunnen achterblijven en dus zowel het aanzien als de
functionaliteit van het oppervlak kunnen veranderen,
waardoor het reinigen wordt bemoeilijkt of de antislip
eigenschappen worden aangetast.
Bij bijzonder duidelijke of moeilijke vlekken kunnen,
afhankelijk van het te behandelen soort vuil,
agressievere reinigingsmiddelen worden gebruikt, die
min of meer verdund zijn.
Het is in ieder geval goed eraan te denken dat de
producten op basis van fluorwaterstofzuur (HF) en
derivaten het keramische oppervlak onherstelbaar
beschadigen.
De handleiding voor het leggen en onderhoud zijn up-to-date te vinden op onze website www.refin.com
