Technische eigenschappen
Características técnicas
Technical features
348/349
Cesiόn de plomo y
cadmio UNI EN ISO
10545-15
Es el método de ensayo
que indica la cantidad
de plomo y cadmio des-
prendidos del esmalte de
las baldosas cerámicas.
La prueba se realiza
mediante la exposición
de la superficie esmal-
tada de la baldosa a
una disolución de ácido
acético.
Resistencia al fuego
El comportamiento de
un material que con-
tribuye con su propia
descomposición frente
al fuego al que está
sometido en condiciones
determinadas. (UNI CEI
EN ISO 13943 : 2004).
La reacción al fuego de
un material se expresa
convencionalmente en
clases. La cerámica está
clasificada en clase A1
(productos incombus-
tibles).
Determinación de
las características
antideslizamiento
Indice DIN51130 “R”
de resistencia al desli-
zamiento, en función del
ángulo de inclinación con
el cual una persona que
camina sobre el plano
inclinado deja de ser
capaz de mantener el
equilibrio.
Determinación de las
características antides-
lizamiento de acuerdo
a la norma DIN EN
16165:2021 Annex A
Coefficiente de
rozamiento dinámico
de acuerdo a la norma
B.C.R.A. Rep. CEC/81
Coefficiente
de rozamiento dinámico
de acuerdo a la norma
ANSI A326.3 (BOT3000)
Coefficiente de
rozamiento de acuerdo
alanormaBSEN
16165:2021 Annex Ct.
DE CEN-NORME (Comité
Européen de Normalisa-
tion)
Hoewel de CEN-normen
geen rechtsgeldige
waarde hebben, gelden zij
als referentie voor alle
twisten en geschillen.
Deze normen worden
door de volgende
CEN-lidstaten geaccep-
teerd: Oostenrijk, België,
Denemarken, Finland,
Frankrijk, Duitsland,
Groot- Brittannië, Grieken-
land, Ierland, IJsland, Italië,
Luxemburg, Malta, Noor-
wegen, Nederland, Portu-
gal, Tsjechische
Republiek, Spanje, Zwe-
den, Zwitserland.
Op internationaal niveau
verwijst Refin naar de
ISO 13006-normen, die
in de meeste landen
over de hele wereld wor-
den erkend.
Ceramiche Refin SpA
garandeert dat haar pro-
ducten voldoen aan de
normen NEN EN 14411
– ISO 13006. Andere nati-
onale of lokale voorschrif-
ten dan de hierboven
genoemde moeten door
Ceramiche REFIN SpA
worden goedgekeurd.
Bemonstering en aan-
vaardingscriteria UNI EN
ISO 10545-1
De Norm stelt de criteria
vast voor de samenstel-
ling van partijen, voor de
bemonstering, de con-
trole, de aanvaarding, en
de weigering van niet-ge-
legde keramiektegels.
De Norm biedt een con-
trolesysteem gebaseerd
op dubbele bemonstering
waarbij zowel de attribu-
ten (individuale waarden)
als de gemiddelde
waarde (variabelen) wor-
den gecontroleerd.
Het aantal tegels dat
wordt getest hangt af
van het te controleren
kenmerk.
Kenmerken van de
afmetingen en de kwali-
teit van de oppervlakken
UNI EN ISO 10545-2
De Norm definieert de
methodes om de afme-
tingen (lengte, breedte,
dikte, rechtheid van de
hoeken, rechthoekigheid,
vlakheid) en de kwaliteit
van het oppervlak van
de keramiektegel vast te
stellen.
Waterabsorptie UNI EN
ISO 10545-3
De absorptie is de nei-
ging die het keramische
product heeft er water in
door te laten dringen. Het
is duidelijk dat dit feno-
meen van groot belang is
voor de eigenschappen
en de mechanische kwa-
liteiten van het product.
Om deze redenen delen
de Europese CEN-nor-
men de tegels in volgens
het absorptiepercentage,
door ze te verdelen in vijf
groepen: BIJLAGE G, H,
J,K,L.
Buigvastheid UNI EN ISO
10545-4
De buigvastheid is
demaximale belasting-
waarde die op drie punten
van de tegel wordt uit-
geoefend zonder dat hij
breekt. De waarde wordt
uitgedrukt in N/mm2 en
de norm bepaalt de mini-
male aanvaardbare waar-
den voor de verschillende
klassen.
Restitutiecoëfficiënt
(COR) UNI EN ISO
10545-5
Deze test geeft een
indicatie van de stoot-
vastheid van de tegels
in de vorm van een
restitutiecoëffiënt, door
een stalen knikker vanuit
een vooraf vastgestelde
hoogte te laten vallen en
te meten hoe hoog de
knikker opstuit. Bijlage
P van standaard 14411
geeft een indicatieve
waarde van 0,55 voor laag
belaste tegels maar stelt
geen limieten
Weerstand tegen
afschuring UNI EN
ISO10545-6 (door-en-
door-gekleurde tegels
met specificatie UGL)
Methode die uitsluitend
kan worden toegepast op
niet-geglazuurde kera-
miektegels. De testme-
thodes en de weergave
van de resultaten zijn
hetzelfde als die in de
vorige Europese normen
(EN 102). Er is slechts één
wijziging aangebracht
met betrekking tot het te
gebruiken materiaal voor
het kalibreren van het
instrument. De ijkingspro-
cedure blijft hetzelfde.
Weerstand tegen
afschuring UNI EN ISO
10545-7 (geglazuurde
tegels met specificatie
GL)
De weerstand tegen
afschuren is de capaciteit
van het oppervlak van het
glazuur om bestand te
zijn tegen de slijtage die
wordt veroorzaakt door
het lopen of het schu-
ren van mechanische
voorwerpen (karren etc.).
Deze slijtage hangt nauw
samen met het mecha-
nische middel (rubberen
zool, leren zool, etc.), het
meegevoerd materiaal
(water, zand modder,
etc.) en de intensiteit van
de belasting. De norm
bepaalt dat de tegels
volgens hun gebruiks-
bestemming worden
geclassificeerd in deze
klassen:
PEI I Producten bestemd
voor ruimten met lichte
belasting en zonder schu-
rende voorwerpen; bijv.
badkamers, slaapkamers
PEI II Producten bestemd
voor ruimten met gemid-
delde belasting en een
gemiddelde/lichte schu-
rende werking; bijv. stu-
deerkamers, woonkamers
PEI III Producten
bestemd voor ruimten
met een gemiddelde/
zware belasting met een
gemiddelde schurende
werking; bijv. ingangen,
keukens van woningen
PEI IV Producten
bestemd voor ruimten
met zware belasting; bijv.
restaurants, kantoren,
winkels, openbare instan-
ties (met uitzondering van
vloeren voor kassa’s en
toonbanken van bedrijven
en smalle verplichte door-
gangen)
PEI V Producten bestemd
voor ruimten met zeer
zware belasting.
Lineaire thermische
uitzetting UNI EN ISO
10545-8
Met deze test wordt
de waarde van de uit-
zettingscoëfficiënt van
keramiektegels bij het
variëren van de tem-
peratuur vastgesteld.
De lineaire thermische
uitzettingscoëfficiënt
wordt bepaald in het tem-
peratuurbereik tussen de
omgevingstemperatuur
en 100°C.
Weerstand tegen tem-
peratuurswisselingen
UNI EN ISO 10545-9
De weerstand tegen
temperatuurswisselingen
is de capaciteit van het
oppervlak van het glazuur
om geen zichtbare wijzi-
gingen te ondergaan bij
de ”shock” als gevolg van
temperatuurverschillen
die worden veroorzaakt
door achtereenvolgende
cycli van onderdompeling
in water met een tempe-
ratuur tussen de 15°C en
145°C.
Uitzetting door vocht
UNI EN ISO 10545-10
De norm legt een
methode vast voor het
bepalen van de vochtex-
pansie van de keramische
tegel door een ver-
warmde tegel in kokend
water onder te dompelen
en de proportionele wij-
zigingen van de lengte te
meten. De meeste tegels
hebben een verwaar-
loosbare vochtexpansie.
Niettemin kan een voch-
texpansie van meer dan
0,06% (0,6 mm/m) tot
problemen leiden.
Vorstbestandheid
UNI EN ISO 10545-12
De vorstbestandheid
is de eigenschap die
tegels kunnen hebben in
aanwezigheid van water
bij temperaturen van
onder de 0°C, nl. dat ze
niet beschadigd raken
door spanningen als
gevolg van de toename
van het volume van water
bij bevriezing. Er wordt
aangegeven of de tegel
hiertegen bestand is.
Chemische bestandheid
UNI EN ISO 10545-13
De chemische bestand-
heid is de capaciteit
van het glazuur om bij
omgevingstemperatuur
contact met chemische
middelen (voor huishou-
delijk gebruik, additieven
voor zwembaden, zuren
en base) te verdragen,
zonder dat het uiterlijk
daarvan verandert.
Vaststelling van
de weerstand tegen
vlekken UNI EN ISO
10545-14
Methode die kan wor-
den toegepast op alle
gebruiksoppervlakken
van keramiektegels om
de weerstand tegen vlek-
ken vast te stellen. Elk van
de vlekveroorzakende
middelen moet 24 uur
blijven zitten op minstens
5 monsters, waarvan het
gebruiksoppervlak vooraf
gereinigd en gedroogd
is. De vlekveroorza-
kende middelen worden
verwijderd door opeen-
volgende fasen waarbij
verschillende reinigings-
middelen en –procedures
worden gebruikt.
Klasse 5: de vlek
wordt verwijderd met
warm water
Klasse 4: de vlek wordt
verwijderd met een zwak
in de handel verkrijgbaar
reinigingsmiddel
Klasse 3: de vlek wordt
verwijderd met een sterk
in de handel verkrijgbaar
reinigingsmiddel
Klasse 2: de vlek wordt
verwijderd met oplos-
middelen, bijvoorbeeld
aceton
Ontdaan van lood en
cadmium UNI EN ISO
10545-15
Deze test geeft een indi-
catie van de hoeveelheid
lood en cadmium die uit
keramiektegels vrijkomt.
Bij deze test wordt het
oppervlak van de tegel
blootgesteld aan een
azijnzuuroplossing.
Brand weerstand
Het gedrag van een
materiaal dat met zijn ont-
binding bijdraagt aan de
brand waaraan het wordt
blootgesteld in bepaalde
omstandigheden (UNI CEI
EN ISO 13943 : 2004).
De reactie op vuur van
een materiaal wordt
conventioneel uitgedrukt
in klassen. Keramiek is
ingedeeld in klasse A1
(onbrandbaar).
Vindicatie voor de slip-
vastheid
DIN51130 “R”-indicatie
voor de slipvastheid,
afhankelijk van de hel-
lingshoek waarmee een
persoon die op een hel-
lend vlak loop niet meer in
staat is het evenwicht te
bewaren.
Vindicatie voor de
slipvastheid volgs de DIN
EN 16165:2021 Annex
A norm
Meting Van De Dynami-
sche Wrijvingscoefficient
volgs de B.C.R.A. Rep.
CEC/81-norm
Dynamische wrij-
vingscoëfficiënt volgens
standaard ANSI A326.3
(BOT3000)
Wrijvingscoëfficiënt
volgens Britse norm BS
EN 16165:2021 Annex C.
LAS NORMAS CEN
«Comité Europeo de
Normalización» (Comité
Européen de Normalisa-
tion)
Las normas CEN EN
14411, si bien no dispo-
nen de la categoría de ley,
constituyen una referen-
cia en caso de impugna-
ción o litigio. Dichas
normas han sido acepta-
das en los siguientes paí-
ses que han adherido al
CEN: Austria, Bélgica,
Dinamarca, Finlandia,
Francia, Alemania, Gran
Bretaña, Grecia, Irlanda,
Islandia, Italia, Luxem-
burgo, Malta, Noruega,
Países Bajos, Portugal,
República Checa, España,
Suecia, Suiza.
A nivel internacional,
Refin se atiene a las nor-
mas ISO 13006, recono-
cidas en la mayoría de
los países del mundo.
Ceramiche Refin SpA
garantiza sus productos
conformes a las normas
UNI EN 14411 – ISO
13006. Las normas
nacionales o domésticas
que sean diferentes a las
anteriormente citadas,
tendrán que ser autoriza-
das por Ceramiche REFIN
SpA.
Muestreo y criterios de
aceptación
UNI EN ISO 10545-1
La Norma establece los
criterios para la consti-
tución de los lotes, para
el muestreo, el control, la
aceptación y rechazo de
las baldosas de cerámica
no instaladas. La Norma
entrega un sistema de
control basado en un
muestreo doble que
distingue un control por
atributos (valores indivi-
duales) y un control sobre
el valor medio (variables).
El número de baldosas
que se someten a prueba
depende de la carac-
terística que se desea
controlar.
10545-2 – Cararterísti-
cas dimensionales y de
calidad de la superficie
UNI EN ISO 10545-2
La Norma definie los
metodos para determi-
nar las características
dimensionales (longitud,
anchura, grosor, rectitud
de las aristas, ortogo-
nalidad, planaridad) y la
calidad de la superficie de
la baldosa cerámica.
Absorción de agua
UNI EN ISO 10545-3
La absorción es la capa-
cidad del producto cerá-
mico de dejarse penetrar
por el agua.
Es fácil entender
la importancia de dicho
fenómeno para la deter-
minación de las carac-
terísticas y cualidades
mecánicas del producto.
Por esta razón las nor-
mativas europeas CEN
subdividen las
baldosas prensadas
de acuerdo al porcentaje
de absorción definiendo
5 grupos de pertenencia:
ANEXOS G, H, J, K, L.
Resistencia a la flexión
UNI EN ISO 10545-4
La resistencia a la
flexión es un valor
de carga límite aplicado
sobre tres puntos que
la baldosa puede sopor-
tar sin romperse.
El valor es expresado en
N/mm2 y la norma esta-
blece los valores mínimos
de aceptabilidad para
las diferentes clases de
pertenencia.
Coeficiente de restitu-
ción (COR) UNI EN ISO
10545-5
Es el método de ensayo
que mide la resistencia al
impacto de las baldosas
a través del coeficiente
de restitución mediante
la caída de una bola de
acero desde una altura
predeterminada y la
medición de la altura de
rebote. El apéndice P de
la norma 14411 muestra
un valor indicativo de 0,55
por baldosas sometida a
bajas tensiones sin tener
que respetar límites.
Resistencia a la abra-
sión profunda UNI EN
ISO 10545-6 (baldosas
coloreados en la masa o
denominados UGL)
Método aplicable
sólo a las baldosas
de cerámica no esmalta-
das. El método de prueba
y la expresión
de los resultados son
iguales a los indicados en
las precedentes Norma-
tivas Europeas (EN 102).
Ha sido aportada sólo
una modificación en lo
que respecta al material
a emplear para la calibra-
ción del instrumento. El
procedimiento de ajuste
sigue siendo
el mismo.
Resistencia a la abrasión
UNI EN ISO 10545-7
(baldosas esmaltadas o
denominados GL)
La resistencia a la abra-
sión es la capacidad de la
superficie
del esmalte de resistir
a la acción del desgaste
provocado por la cir-
culación o por el roce
de cuerpos mecánicos
(carretillas, etc.).
Dicha acción de desgaste
está conectada directa-
mente al agente mecá-
nico (suela de goma,
suela de cuero, etc.); al
material aportado (agua,
arena, barro, etc.) y a la
intensidad
del tránsito. De acuerdo a
la normativa, las baldosas
son clasificadas según
su destino de uso en las
siguientes clases:
PEI I Productos destina-
dos a ambientes some-
tidos a un tránsito ligero
y son suciedad abrasiva;
por ejemplo baños,
dormitorios
PEI II Productos destina-
dos a ambientes some-
tidos a un tránsito medio
y a una acción abrasiva
medio-baja; por ejemplo
estudios
PEI III Productos des-
tinados a ambientes
sometidos a un tránsito
medio fuerte con acción
abrasiva media; por ejem-
plo entradas, cocinas de
casas privadas
PEI IV Productos destina-
dos a ambientes someti-
dos a un tránsito intenso;
por ej. restoranes, ofici-
nas, negocios, oficinas
públicas (excluyendo los
pavimentos subyacentes
las cajas y mostradores
de ejercicios públicos
y pasos restringidos
obligados)
PEI V Productos des-
tinados a ambientes
sometidos a un tránsito
particularmente intenso.
Coeficiente de dilata-
ciόn termica linear UNI
EN ISO 10545-8
Es el método de ensayo
del valor del coeficiente
de dilatación de las bal-
dosas de cerámica con
temperatura variable. El
coeficiente de dilatación
térmica lineal se deter-
mina en el intervalo de
temperatura entre la del
ambiente y 100°C.
Resistencia al choque
térmico UNI EN ISO
10545-9
La resistencia a las osci-
laciones de temperatura
es la capacidad de la
superficie del esmalte
de no sufrir alteraciones
visibles al choque térmico
debido a las diferencias
de temperatura inducida
con ciclos sucesivos
de inmersión en agua a
temperaturas de 15°C y
145°C.
Expansión por humedad
UNI EN ISO 10545-10
La norma recoge el
método de ensayo para
determinar la expansión
por humedad de la
baldosa de cerámica al
sumergir una baldosa
recocida en agua hir-
viendo, y midiendo el
cambio relativo de de su
longitud. La mayoría de
las baldosas cerámicas
tienen una expansión
por humedad despre-
ciable, no obstante una
expansión por humedad
que supere el 0,06%
(0,6mm/m) puede originar
problemas.
Resistencia a la helada
UNI EN ISO 10545-12
La resistencia a la helada
es la carac-terística que
pueden presentar las
baldosas en presencia de
agua a temperaturas infe-
riores a los 0°C de no
sufrir daños por las
tensiones producidas por
el aumento de volumen
del agua producto
del congelamiento.
Es indicado cuando la
baldosa es resistente.
Resistencia química UNI
EN ISO 10545-13
La resistencia al ataque
químico es la capacidad
del esmalte de tolerar
a temperatura ambiente
el contacto con sustan-
cias químicas (de uso
doméstico, manchadores,
aditivos para piscinas,
ácidos y bases)
sin sufrir alteraciones
de aspecto.
Determinación de
la resistencia a las
manchas UNI EN ISO
10545-14
Método aplicable
a todas las superficies
de ejercicio de las bal-
dosas de cerámica para
determinar la resistencia
a las manchas. Cada uno
de los agentes man-
chadores tiene que ser
mantenido por 24 horas
sobre por lo menos 5
muestras de prueba cuya
superficie ha sido previa-
mente limpiada y secada.
La eliminación de los
agentes manchadores
ocurre por fases sucesi-
vas empleando diversos
agentes y procedimientos
de limpieza.
Clase 5: la mancha se
quita con agua caliente
Clase 4: la mancha se
quita con un agente lim-
piador comercial débil
Clase 3: la mancha se
quita con un agente lim-
piador comercial fuerte
Clase 2:la mancha
se quita con solventes
como por ejemplo
la acetona.
